Η Β12, ο Μουρούτης, η Τζίνα και τ' άλλα παιδιά - Συνύπαρξη

Σε παλιότερο άρθρο έκανα μια προσπάθεια να αγγίξω την αναστάτωση που επικρατεί γύρω από το θέμα της βιταμίνης Β12. Ο λόγος που χρησιμοποιώ την λέξη αναστάτωση, είναι επειδή το συγκεκριμένο θέμα αγγίζει τόσο τους παμφάγους, οι οποίοι το χρησιμοποιούν ως εργαλείο κριτικής εναντίον του βιγκανισμού («αφού χρειάζεται να παίρνετε βιταμίνες από χάπια άρα η διατροφή σας δεν είναι φυσική») αλλά και τους βίγκαν, οι οποίοι είναι άλλοτε υπέρ και άλλοτε κατά της χρήσης συμπληρωμάτων.




Σε εκείνο το άρθρο, είχα καταλήξει στο συμπέρασμα πως μπορείς να παίρνεις ή να μην παίρνεις συμπλήρωμα, αρκεί να γνωρίζεις πού βρίσκεσαι. Να κάνεις εξετάσεις. Είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε εξετάσεις, όχι μόνο για την Β12 αλλά και για να γνωρίζουμε την κατάσταση της υγείας μας, τουλάχιστον 2 φορές τον χρόνο. Επειδή τυχαίνει να είμαι εδώ και χρόνια εθελοντής αιμοδότης και δικαιούμαι ένα δωρεάν τσεκ-απ κάθε φορά που δίνω αίμα, ελέγχω τα επίπεδα όλων των απαραίτητων ουσιών στο σώμα μου, 3 φορές τον χρόνο.



Όσοι περνάτε έστω και λίγο χρόνο στα κοινωνικά δίκτυα ασχολούμενοι με τον βιγκανισμό, έτσι γενικά, οπωσδήποτε θα έχετε ακούσει μερικά ονόματα. Ο Μουρούτης, η Gina Shaw, o McDougall, o Mozafar, είναι μερικά από αυτά. Θα έχετε επίσης ακούσει, υποθέτω, για τον Greger, τον Campbell και τον Cousens. Κύριο χαρακτηριστικό και κοινό σημείο της πρώτης ομάδας, είναι ότι συνήθως χαρακτηρίζονται ως τσαρλατάνοι, ηλίθιοι και πλανημένοι ενώ της δεύτερης ομάδας, κοινό στοιχείο αποτελεί πως είναι υπεργαμάτοι επιστήμονες.

Στον κόσμο που ζούμε, είναι τόσο απλό. Έτσι απλά, μπορεί κάποιος να γίνει απατεώνας ή θρύλος. Χωρίς να τον έχουμε γνωρίσει ποτέ, χωρίς να ξέρουμε τίποτα απολύτως για αυτό το άτομο, τολμώ να πω και χωρίς καν να έχουμε ακούσει ή διαβάσει το ο,τιδήποτε λέει, μπορούμε με συνοπτικές διαδικασίες να κρεμάσουμε στον λαιμό κάποιου μια ταμπέλα και να τον κάνουμε περίγελο σε μερικά εικοσιτετράωρα. Γιατί; Επειδή μπορούμε.

Για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις, δεν ξεκίνησα αυτό το άρθρο με σκοπό να υπερασπιστώ ή να καταδικάσω τον οποιονδήποτε. Έχω σοβαρές διαφωνίες με διάφορους άσημους ή διάσημους, για πολλά θέματα.

Επειδή όμως τυχαίνει να ζούμε στην Ευρώπη και όχι στο Τατζικιστάν, θέλω να πιστεύω - και να υπερασπίζομαι - το γεγονός ότι όλοι έχουν το δικαίωμα να μιλούν και να εκφράζουν την άποψή τους, ελεύθερα και χωρίς να απειλείται η αξιοπρέπειά τους, όταν βεβαίως υπάρχει και μια έστω στοιχειώδης επαφή με το θέμα. Όχι ότι απαγορεύεται να μιλάει ένας ηλεκτρολόγος για υδραυλικά, απλά τότε δεν μπορεί να βρει αυτιά να τον ακούσουν. Πάντως αυτή η εύκολη, ανέξοδη και βολική αμπελοφιλοσοφία ημών και υμών, που ξεφτιλίζει και σπιλώνει ανθρώπους με το πάτημα ενός κουμπιού, εκτός από πολύ εκνευριστική είναι επίσης και δείγμα χαμηλής ποιότητας του πολιτισμού μας.

Αν δεν με πιστεύετε, περάστε μία ώρα στο Facebook. Δείτε τα σχόλια κάτω από αναρτήσεις σχετικές με τέχνη, επιστήμη, ειδήσεις, ιατρική, ή ρεπορτάζ και θαυμάστε πόσο εύκολο είναι να χαρακτηριστεί κάποιος ηλίθιος, άσχετος, μαλάκας ή απατεώνας και μάλιστα χωρίς να υπάρχει σχεδόν ποτέ το λεγόμενο fact check: Δηλαδή να ελέγξει κάποιος, για τον Θεό, αν η πληροφορία που μεταδίδεται ισχύει, πριν χαρακτηρίσει ηλίθιο αυτόν που τη μεταδίδει.

Συνήθως, πίσω από την γελοιοποίηση ανθρώπων βρίσκεται ένα στοιχείο το οποίο διαχωρίζει τους «μεν» και τους «δε» μέσα σε έναν κοινό κύκλο. Στο ποδόσφαιρο είναι οι μωβ και οι καφέ, στην πολιτική οι αριστεροί και οι δεξιοί, στη θρησκεία οι πιστοί και οι άπιστοι, κ.ο.κ. Στον χώρο του βιγκανισμού, το στοιχείο που συνήθως διαχωρίζει τα μέλη του είναι τα συμπληρώματα διατροφής. Εκεί, ανάλογα με την θέση που παίρνει κάποιος, μπορεί να είναι σοβαρός ή καραγκιόζης.

Κάπως έτσι την πάτησε και η κυρα-Τζίνα. Ένα πολύ δημοφιλές άρθρο σχετικά με την βιταμίνη Β12, δημοσιευμένο μερικά χρόνια πριν και αναδημοσιευμένο μαζικά από εκατοντάδες sites, κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η συμπληρωματική αγωγή με χάπια δεν είναι απαραίτητη - εφόσον το άτομο είναι υγιές και λειτουργεί όπως θα έπρεπε η χλωρίδα του εντέρου του. Το άρθρο της Gina Shaw αναπαρήχθη εκατοντάδες φορές από πολλά site για τον βιγκανισμό, μεταξύ των οποίων και η Συνύπαρξη, εξοργίζοντας πολλούς υπέρμαχους των χαπακίων για την ανεύθυνη στάση απέναντι σε ένα τόσο σημαντικό θέμα υγείας.

Από την άλλη, διαβάζοντας κανείς ανάλογα άρθρα της απέναντι πλευράς, όπως για παράδειγμα αυτό του John McDougall, εύκολα διαπιστώνει ότι, κοντά-χοντρά, αναφέρει τα ίδια ακριβώς πράγματα, τα ίδια στοιχεία και παρόμοια Βιβλιογραφία. Υπάρχει μόνο μια σημαντική λεπτομέρεια που τους διαχωρίζει: Η μεν λέει «δεν χρειάζονται χάπια» και ο δε «πάρτε χάπια». Είναι αυτό το στοιχείο που όπως έγραψα πιο πάνω μπορεί να σου κρεμάσει την κουδούνα του τρελού και του καραγκιόζη, εντός λίγων ημερών.

Μερικοί προχωρούν ακόμη πιο πέρα, όπως ο Gabriel Cousens, προτείνοντας συμπληρωματική αγωγή όχι μόνο για την Β12 αλλά και την D, την Α και την καρνοσίνη, μετατρέποντας την ζωή μας σε μια μόνιμη κατάποση χαπιών.

Με μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο, εύκολα θα διαπιστώσετε ότι εκτός από το γεγονός πως κανείς ποτέ δεν έχει πεθάνει από έλλειψη πρωτεΐνης, επίσης μάλλον κανείς ποτέ δεν πέθανε από έλλειψη Β12 ή καρνοσίνης. Σίγουρα έχουν υπάρξει περιπτώσεις βαριάς έλλειψης, ωστόσο απίστευτα σπάνιες. Ακόμη και οι ειδικοί που έχουν πάρει την ευχή από τους Υπουργούς Βιγκανισμού, αναφέρουν πως η έλλειψη αυτής της βιταμίνης από το σώμα, σε επικίνδυνο στάδιο, μπορεί να πάρει χρόνια για να εμφανιστεί.

Παρόλα αυτά, θέλω σε αυτό το σημείο να ξεκαθαρίσω κάτι.

Οι καταστάσεις έλλειψης ουσιών από το σώμα μας, ειδικά σε στάδιο μεγάλης επικινδυνότητας, είναι ιατρικές καταστάσεις. 'Αρα αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να επισκεφτείτε τον γιατρό σας και όχι το Facebook. Κανένας ειδικός δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, όταν μιλάνε τα νούμερα σε μια εξέταση αίματος. Ακόμη και η παθολόγος μου, που αξιολογεί συνήθως τις εξετάσεις μου και είναι ιδιαίτερα αρνητική και σπασαρχίδω με τις χορτοφαγικές δίαιτες, πάντα μου λέει «κάτσε πρώτα να δούμε τα αποτελέσματα». Είναι παράδοξο να μιλάμε για αγωγή, πριν καν γνωρίζουμε την τρέχουσα κατάσταση.

Και λίγα λόγια για έναν από τους σάκους του μποξ, την κυρία Gina Shaw.

H κυρα-Τζίνα είναι συντάκτρια θεμάτων υγείας, που μεταξύ άλλων είχε ασχοληθεί με το θέμα της Β12. Δέχτηκε σκληρή κριτική, σε σημείο να την αποκαλέσουν και τσαρλατάνο, επειδή δεν είναι γιατρός. Επομένως, δεν μπορεί να μιλάει για τέτοια θέματα. Αν όμως δεν μπορεί να μιλάει αυτή επειδή δεν είναι γιατρός, τότε δεν μπορούν να μιλάνε και όλοι οι υπόλοιποι μη-γιατροί, που συνιστούν συμπληρώματα.



Πράγματι, η Gina Shaw δεν είναι ντόκτορ ιατρικής. Αυτό είναι γνωστό. Δεν έχω δει ποτέ να ισχυρίζεται ότι είναι.

Το επάγγελμα της Shaw είναι πάρα πολύ συνηθισμένο. Χιλιάδες συντάκτες υγείας ανα τον κόσμο γράφουν για περιοδικά, εφημερίδες, τηλεοπτικές εκπομπές ή διάφορα ιδρύματα. Γράψτε «υγιεινή διατροφή για το παιδί μου» στο Google και θα καταλάβετε αμέσως τι εννοώ: Θα ανακαλύψετε άπειρες ιστοσελίδες όπου διάφοροι γράφουν διάφορα, σχετικά με το θέμα, παρουσιάζουν στοιχεία και μελέτες και προτείνουν την ιδανική διατροφή για το παιδί σας, χωρίς να είναι οι ίδιοι γιατροί.

Ο καθένας έχει το δικαίωμα να αναφέρεται σε επιστημονικά θέματα, εφόσον είναι διαβασμένος/η και μπορεί να παραθέσει πηγές. Αν η αιτίαση αποδειχθεί λάθος, η αμαρτία ανήκει στην πηγή. Επίσης, ας μην ξεχνάμε ότι στην Επιστήμη και πολύ περισσότερο σε ιατρικά θέματα, τα δεδομένα αλλάζουν συνεχώς. Μπορείτε να γράψετε σήμερα ένα πολύ σοβαρό άρθρο για κάποιο βακτήριο και μετά από 10 χρόνια το άρθρο σας να είναι περίγελος.

Επειδή η Gina Shaw δεν είναι γιατρός, δεν σημαίνει ότι πρέπει να την πετροβολίσουμε. Υπήρξε ασχισυντάκτρια της Ένωσης Αμερικανικών Ιατρικών Σχολών και έχει γράψει αρκετά άρθρα για λογαριασμό ιατρικών οργανισμών, όπως η Αμερικανική Ακαδημία Νευρολογίας, η Ένωση Παιδιατρικών Νοσοκομείων και το Αμερικανικό Ινστιτούτο Έρευνας Καρκίνου. Δεν είναι γιατρός, αλλά συγγραφέας ιατρικών θεμάτων - άλλωστε αυτό είναι και το αντικείμενό της, δηλαδή η συγγραφή. Επομένως ό,τι έχει γράψει η Gina Shaw δεν αποτελεί δική της γνώση ή καταστάλαγμα της προσωπικής της έρευνας, αλλά γνώσεις που έχει συγκεντρώσει από την διεθνή Βιβλιογραφία.


Άλλοι άνθρωποι έχουν επίσης εκφράσει την άποψη ότι τα συμπληρώματα δεν είναι πάντοτε απαραίτητα. Ο Μουρούτης, που αναφέρθηκε πιο πάνω, είναι ένας από αυτούς. Η Emily από το γνωστό ωμοφαγικό κανάλι Bite Size Vegan, καθώς και ο γκουρού του βιγκανισμού Gary Yourofski, έχουν δηλώσει ότι δεν χρησιμοποιούν συμπληρώματα.

Ελάχιστη σημασία έχει τί γνώμη έχω για τους παραπάνω. Ο κύριος Μουρούτης μου φαίνεται ελαφρώς γραφικός, συχνά μπλέκει την θρησκεία με την ιατρική και βγάζει επίσης έναν ενοχλητικό στόμφο. Όμως τον σέβομαι. Ουδέποτε βγήκα κάπου να τον χαρακτηρίσω δημοσίως άσχετο, επικίνδυνο, απατεώνα ή ψεύτη. Δικαιούται να πει την άποψή του - ειδικά δε όταν αυτή η άποψη σχετίζεται με το επάγγελμά του γιατί ως γνωστόν δεν είναι ζαχαροπλάστης. Το ίδιο δικαίωμα έχουν και όλοι οι υπόλοιποι. Από εκεί και πέρα, ο καθένας μπορεί ανάλογα με κρίση του να λάβει ή να μην λάβει υπόψη του τα όσα ακούει. Βεβαίως σε αυτό υπάρχουν προφανείς εξαιρέσεις: Για παράδειγμα, δημοσιεύσεις που είναι ανυπόγραφες, παρανοϊκές, ή προέρχονται από άγνωστες/γελοίες πηγές, θα μπορούσαν δικαίως να δεχτούν ψόγο.

Τέλος πάντων.

Αν ισχύουν όλα αυτά, τότε γιατί η Ένωση Βίγκαν και οι περισσότεροι αξιόπιστοι γιατροί, φιλικοί προς την χορτοφαγία, προτείνουν την λήψη συμπληρώματος Β12 από τους βίγκαν;

Αυτό είναι ένα ερώτημα στο οποίο ο καθένας μπορεί να δώσει την δική του ερμηνεία, όμως η δική μου προσωπική άποψη είναι η εξής: Η στενή παρακολούθηση των επιπέδων Β12 (αλλά και του σιδήρου, του ασβεστίου, της D3 κ.ά.) είναι κάτι που εύκολα μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχό μας. Απαιτείται συχνή παρακολούθηση και προσεκτικά σχεδιασμένη διατροφή. Οι γιατροί και οι ενώσεις βίγκαν που λειτουργούν ως «ομπρέλα» προστασίας και νουθεσίας των απανταχού βίγκαν, δεν μπορούν να ρισκάρουν μια γενικευμένη κατάσταση προβλημάτων υγείας εξαιτίας της έλλειψης μιας παλιοβιταμίνης. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε δημόσιο κίνδυνο και «βούτυρο στο ψωμί» για όσους θέλουν να μας πείσουν ότι η βίγκαν διατροφή είναι επικίνδυνη για την υγεία. Βρείτε και διαβάστε το ρεπορτάζ της Independent για το βρέφος που νοσηλεύτηκε λόγω σοβαρής έλλειψης Β12 και θα καταλάβετε πόσο εύκολα ένα μεμονωμένο περιστατικό μπορεί να γίνει όχημα ισοπέδωσης. Θεωρώ λοιπόν ότι η επίσημη στάση, που προτείνει την λήψη συμπληρωμάτων, είναι προληπτικού χαρακτήρα.

Πάρτε ως παράδειγμα την περίοδο εγκυμοσύνης σε μια γυναίκα. Στο 99% των περιπτώσεων, ο γιατρός που παρακολουθεί την έγκυο θα συνταγογραφήσει σίδηρο, φυλικό οξύ και ασβέστιο στη μορφή συμπληρωμάτων. Γίνονται εξετάσεις για να διαπιστωθεί αν πράγματι τα χρειάζεται; Συνήθως όχι. Θα μπορούσε η έγκυος να έχει ικανοποιητικά επίπεδα αυτών των ουσιών από την διατροφή της; Σίγουρα. Όμως ο γιατρός, γνωρίζοντας τις υψηλές απαιτήσεις του οργανισμού σε σίδηρο, ασβέστιο και φυλικό οξύ κατά την εγκυμοσύνη, προτιμά να δώσει στην έγκυο συμπληρώματα «καλού-κακού» παρά να ποντάρει στο γεγονός ότι η έγκυος θα καταβάλει προσπάθειες για επαρκή λήψη αυτών των ουσιών από την διατροφή της.

Ομοίως, η λήψη συμπληρωμάτων Β12 από τους βίγκαν θεωρείται πολύ πιο ασφαλής πρόταση σε σχέση με μια οδηγία που θα περιελάμβανε, για παράδειγμα, τον καθημερινό υπολογισμό και επαγρύπνηση για την σωστή ποσότητα της εισερχόμενης Β12 από ενισχυμένα τρόφιμα, από φύκια ή από τις απειροελάχιστες ποσότητες που υπάρχουν σε ορισμένα λαχανικά. Η συμπληρωματική αγωγή είναι φθηνή, εύκολη στην λήψη, ασφαλής, και σε αντίθεση με άλλες ουσίες δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα υπερβολικής δόσης. Επιπλέον, οι ειδικοί που προτείνουν την λήψη συμπληρωμάτων, έχουν απέναντί τους ένα μικτό κοινό. Δεν μπορούν να γνωρίζουν ποιος έγινε βίγκαν πέρσι, ποιος προπέρσι και ποιος πριν από 40 χρόνια. Ένας άνθρωπος που υπήρξε παμφάγος μέχρι τα 50 του και στη συνέχεια έγινε βίγκαν, είναι πολύ πιθανό πως δεν θα παρουσιάσει ποτέ σοβαρή έλλειψη της βιταμίνης, μέχρι να πεθάνει. Όμως ένα παιδί, αν αφεθεί χωρίς καμία πηγή της βιταμίνης, θα κινδυνέψει πολύ σύντομα διότι δεν έχει αποθέματα. 'Αρα, κάλλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε - με την απαραίτητη επισήμανση ότι αυτή η λαϊκή έκφραση είναι βαθιά σπισιστική και ηλίθια.

Τελειώνοντας, προκύπτει η ανάγκη να αναφερθώ στα τελικά συμπεράσματα.

Να παίρνετε ή να μην παίρνετε συμπληρώματα;
Η επίσημη, η πιο ασφαλής και η λιγότερο περίπλοκη θέση είναι ότι πρέπει να παίρνετε. Ένα μικρό, πάμφθηνο χαπάκι, μια φορά την εβδομάδα, σας απαλλάσει από τις σκοτούρες. Όμως, αν και εφόσον αισθάνεστε αρκετά πρόθυμοι να ακολουθήσετε τον δύσκολο δρόμο, μπορείτε και να μην παίρνετε. Ποιος είναι ο δύσκολος δρόμος; Η συνεχής παρακολούθηση της πορείας της υγείας σας, η υποχρεωτική κατανάλωση ενισχυμένων τροφίμων, ο υπολογισμός της ποσότητας βιταμίνης που παίρνετε καθημερινά και η εξορία από τους βίγκαν φίλους σας σε κάποιο ερημονήσι. Να σημειώσω επίσης, ότι και τα ενισχυμένα τρόφιμα συμπληρώματα είναι. Απλώς είναι δύο-σε-ένα, και τρόφιμο και συμπλήρωμα.




Ποια είναι η δική μου άποψη;
Η προσωπική μου άποψη και αυτό που κάνω στην ζωή μου, είναι πως δεν πρέπει να προτρέχουμε. Παρότι υπάρχει μια πραγματική ανάγκη σε συγκεκριμένες ουσίες στο σώμα μας, γύρω σας κάποιοι θα προσπαθούν πάντα να σας πείσουν ότι η καλή υγεία βρίσκεται σε ένα μπουκαλάκι. Ποια είναι τα επίπεδα της βιταμίνης στο σώμα μου; Αυξάνονται ή πέφτουν; Έχω έλλειψη; Είναι γελοίο να μιλάμε για συμπληρωματική αγωγή στο ο,τιδήποτε, πριν καν ελέγξουμε την τρέχουσα κατάστασή μας. Μια απλή εξέταση δύο με τρεις φορές τον χρόνο μπορεί να μας δείξει τα επίπεδα της βιταμίνης Β12 στο σώμα μας και μπορεί επίσης να μας δείξει και την πορεία της, δηλαδή αν ακολουθεί καθοδική ή ανοδική τάση ή παραμένει χονδρικά σταθερή. Αν και εφόσον υπάρχει μείωση και αν ο γιατρός μου κρίνει ότι βρίσκεται έξω από τα όρια ασφαλείας, τότε θα πρέπει να φροντίσω να αυξήσω την ποσότητά της. Δεν μου έχει συμβεί έως τώρα, αν όμως μου συμβεί στο μέλλον νιώθω ότι δεν αποτελεί πρόβλημα να παίρνω ένα χαπάκι την εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση, προτιμώ να πάρω χάπια ή να φάω κοπριά ελέφαντα, παρά να βάλω στο στόμα μου το πεθαμένο πτώμα ενός ζώου.


Να εμπιστεύομαι τους ντόκτορες του διαδικτύου;
Η απάντησή μου είναι ότι πρώτα θα πρέπει να τσεκάρεις αν εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου. Αισθάνεσαι ότι μπορείς να ξεχωρίσεις την αξιόπιστη από την αναξιόπιστη πληροφορία; Μπορείς να διαβάσεις έρευνες απευθείας από την πηγή τους; Αν η απάντηση είναι ναι, τότε εσύ ξέρεις καλύτερα ποιον να εμπιστευτείς και ποιον όχι. Αν πάλι ανήκεις στην πλειοψηφία των ανθρώπων, που θέλουν να έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς πληροφορίες χωρίς να το ψάχνουν πολύ-πολύ, τότε θα πρέπει να ενημερώνεσαι από επίσημες πηγές, τις οποίες θα επιλέξεις προσεκτικά. Μια από αυτές είναι η Vegan Society, αλλά υπάρχουν δεκάδες ακόμη. Κάποτε, σε επικοινωνία μου προς τον Dr. Greger, είχα ρωτήσει ευθέως γιατί οι απόψεις των γιατρών είναι τόσο εκ διαμέτρου, ακραία, αντίθετες. Άλλοι μιλούν για τα οφέλη της χορτοφαγίας και άλλοι προειδοποιούν πως θα πεθάνουμε. Μου απάντησε ως εξής: «Στις ιστοσελίδες όσων ισχυρίζονται πως η χορτοφαγία είναι επιβλαβής, παρακαλώ ελέγξτε το μενού. Υπάρχουν links προς φαρμακευτικά προϊόντα; Υπάρχουν τιμοκατάλογοι; Σας καλούν να επισκεφτείτε το ιατρείο τους για μια εξέταση; Αυτό θα πρέπει να απαντάει στο ερώτημά σας».

Δεν γνωρίζω αν ο Μουρούτης, η Τζίνα, ο Τζον ή ο Τζακ Ντάνιελς είναι καλά παιδιά. Δεν έχω διαβάσει κάπου για μηνύσεις εναντίον τους, λόγω προβλημάτων υγείας συνεπεία των οδηγιών τους. Ξέρω όμως ότι τα ονόματά τους είναι εκεί έξω. Έχουν αφήσει μια Χ παρακαταθήκη, την οποία άλλοι εμπιστεύονται και άλλοι όχι. Και για να είμαι ειλικρινής, χέστηκα για όλα αυτά. Δεν με νοιάζει. Υπάρχουν sites πολύ πιο εξειδικευμένα από το δικό μου, και στελεχωμένα από τους κατάλληλους ανθρώπους, στα οποία μπορείτε να ενημερωθείτε για αμιγώς ιατρικά θέματα. Εγώ γράφω απλώς τις σκέψεις μου, που στην προκειμένη περίπτωση αφορούν την άδικη καταδίωξη επαγγελματιών της υγείας. By the way, ξέρετε πόσοι Έλληνες και Ελληνίδες βίγκαν γιατροί υπάρχουν; Άνθρωποι δηλαδή που μπορούν να μας στηρίξουν, να μας συμβουλέψουν, να μας ενημερώνουν για νέες εξελίξεις, να μιλήσουν σε κάποια εκπομπή για τον βιγκανισμό; Είναι τόσο λίγοι, που μπορείτε να τους μετρήσετε με τα δάχτυλά σας. Να κλωτσομπουνιάσουμε και αυτούς τους λίγους που υπάρχουν;

Θεωρώ πως όταν όλες οι συζητήσεις περί βιγκανισμού περιστρέφονται γύρω από την υγεία, τα συμπληρώματα ή τους γιατρούς-σούπερ σταρ, τότε χάνουμε το νόημα. Το νόημα του βιγκανισμού είναι η απελευθέρωση των ζώων από τα βάρβαρα δεσμά που τους επέβαλε ο άνθρωπος. Τα περιθώρια είναι πολύ στενά. Μας πνίγει ο χρόνος. Κάθε δευτερόλεπτο, πεθαίνουν 3.500 ζώα. Όχι από φυσικό θάνατο, όχι ως θηράματα στον αγώνα επιβίωσης της φύσης, αλλά μέσα σε φρικιαστικά σφαγεία, στα χέρια ψυχοπαθών δολοφόνων και κοφτερών λεπίδων. 

Θέλουμε στ' αλήθεια να αναλώσουμε τον χρόνο μας μιλώντας για βιταμίνες;



Αν σας φαίνονται χρήσιμες οι αναρτήσεις της Συνύπαρξης, βοηθήστε να αποκτήσει κι άλλους αναγνώστες. Μπορείτε να κάνετε Like στη σελίδα μας στο Facebook και να κοινοποιήσετε αυτό το άρθρο στο προφίλ σας.