Πώς να φτιάξεις αλεύρι από βελανίδια - Συνύπαρξη

Τα βελανίδια είναι μια εξαιρετικά θρεπτική τροφή, πλούσια σε πρωτεΐνη, υδατάνθρακα, λιπαρά, φώσφορο, φυτικές ίνες, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο και νιασίνη. Συνεπώς το αλεύρι τους όχι μόνο είναι θησαυρός, αλλά περιέχει ουσίες που δεν βρίσκεις στο απλό σταρένιο αλεύρι.


Οι αρχαίοι Αρκάδες και οι Ινδιάνοι γνώριζαν τις ευεργετικές ιδιότητες των βελανιδιών και το χρησιμοποιούσαν στην διατροφή τους τόσο ως καρπό, όσο και ως αλεύρι. Δυστυχώς στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου τα βελανίδια δεν καταναλώνονται πλέον αρκετά, καθώς αντικαταστάθηκαν από τα χαμηλότερης θρεπτικότητας σιτηρά.

Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκόσμιου Πόλεμου οι στρατιώτες άλεθαν τα βελανίδια και έφτιαχναν καφέ - ορισμένοι το κάνουν ακόμη και σήμερα, αφού τα βελανίδια είναι ένα εξαιρετικό και θρεπτικό υποκατάστατο.


Θα πρέπει να μαζέψεις τα βελανίδια όταν αρχίζουν να πέφτουν από το δέντρο. Αυτό συμβαίνει συνήθως από τα μέσα Σεπτεμβρίου μέχρι τον Νοέμβριο. Διάλεξε μόνο μεγάλα, σκληρά βελανίδια, που δεν έχουν εμφανή σημάδια ή τρύπες από έντομα και είναι σκούρα στο χρώμα.

Στη συνέχεια ρίξε τα βελανίδια σε ένα μεγάλο κουβά με νερό. Θα πρέπει να πετάξεις όσα επιπλέουν και να κρατήσεις μόνα όσα βυθίζονται. Αυτά που επιπλέουν είναι πολύ καλό υλικό για το κομπόστ σου, αν φτιάχνεις, κι επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως προσάναμμα.

Αν δεν πρόκειται να συνεχίσεις άμεσα τη διαδικασία, θα πρέπει να τα αποξηράνεις. Αλλιώς μπορείς να προχωρήσεις στην επόμενη παράγραφο. Η ξήρανση μπορεί να γίνει είτε στον ήλιο για 2-3 ημέρες, είτε στον φούρνο, σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία και αέρα, για 7-8 ώρες. Ενδεχομένως να είναι αρκετό και μόνο το φως του φούρνου, χωρίς να χρειάζεται να ανάψεις τις αντιστάσεις, θέλουμε δηλαδή 30-40 βαθμούς κελσίου. Η ξήρανση είναι καλό γίνεται μαζί με φύλλα δάφνης, που θα τα ανακατέψεις με τα βελανίδια. Τα φύλλα δάφνης είναι αντιμικροβιακά και μπορούν να ξεκάνουν διάφορα παθογόνα που ίσως υπάρχουν στα βελανίδια.

Σπάσε τα βελανίδια, χρησιμοποιώντας σφυρί ή δύο σκληρές επιφάνεις, όπως κομμάτια από ξύλο. Συγκέντρωσε το περιεχόμενό τους σε ένα δοχείο και στη συνέχεια πλύνε τα. Τα βελανίδια πρέπει να πλυθούν καλά. Περιέχουν τανίνες, οι οποίες αν καταναλωθούν σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση. Ο καλύτερος τρόπος είναι να τα μουλιάσεις μέσα σε νερό για μερικές ώρες (περίπου όπως κάνουμε με τα φασόλια) και να αλλάζεις το νερό κάθε 4-5 ώρες. Όταν το νερό είναι τελείως καθαρό, σημαίνει πως τα βελανίδια έχουν καθαρίσει από τις τανίνες. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να δοκιμάζεις λίγο: Εάν έχουν έστω και λίγο πικρή γεύση, υπάρχουν ακόμη τανίνες.

Πλέον το υλικό είναι έτοιμο και πλυμμένο. Αφού το αποξηράνεις καλά σε φούρνο ή στον ήλιο μπορείς να το αλέσεις. Ανάλογα με την ποσότητα, η άλεση γίνεται και χειροκίνητα με γουδί ή κονιορτοποιητή αλλά και σε ένα δυνατό μπλέντερ. Το αλεύρι είναι έτοιμο και μπορείς να το βάλεις σε αεροστεγή βάζα που διατηρούνται αρκετές εβδομάδες.



Το αλεύρι βελανιδιάς μπορεί να χρησιμοποιηθεί σχεδόν σε κάθε συνταγή που περιλαμβάνει αλεύρι, υπό την πρϋπόθεση ότι δεν το χρησιμοποιείς μόνο του. Επειδή είναι αρκετά βαρύ, είναι καλό να φτιάχνεις μίγματα με αναλογίες από 20% ως 50% αλεύρι βελανιδιάς και το υπόλοιπο είτε αλεύρι σίτου, είτε ρεβυθάλευρο, είτε καλαμποκάλευρο.

Η ανάμειξη με άλλου τύπου αλεύρι είναι επίσης χρήσιμη, επειδή το αλεύρι βελανιδιάς εκ φύσεως δεν περιέχει γλουτένη και άρα δεν φουσκώνει.

Αυτό που δεν έχω δοκιμάσει ακόμη και είμαι πάρα πολύ περίεργος να κάνω, είναι χειροποίητα ζυμαρικά από αλεύρι βελανιδιάς. Αν κάποιος προλάβει και το κάνει πριν από μένα, καίγομαι να μάθω πώς είναι!