Έγινα βίγκαν και τρέχω στο Περού - Συνύπαρξη

Όταν πήρα τη μεγάλη απόφαση κι άρχισα να εξερευνώ, από διατροφικής άποψης, τον μαγικό κόσμο του βιγκανισμού, η πρώτη μου παρατήρηση ήταν τα σπάνια, εξωτικά και πολλές φορές άγνωστα τρόφιμα που διάβαζα σε συνταγές και σε προτάσεις γευμάτων.


Πλέον ξέρω ότι αυτό όχι μόνο είναι γεγονός αλλά αποτελεί και βάσιμο προβληματισμό πολλών εν δυνάμει βίγκαν. Σκέφτονται πως, είναι πολύ δύσκολο και κυρίως πολύ ακριβό το να είναι κάποιος βίγκαν.

Δεν τους κατηγορώ.

Κάνοντας μια βόλτα σε ιστοσελίδες με βίγκαν συνταγές, ο μέσος Έλληνας βλέπει λέξεις που δεν τις είχε καν ακούσει πριν,  δεν είχε δοκιμάσει ποτέ  ή που δεν είχε φανταστεί ότι τρώγονται: Τόφου, λιναρόσπορος, σόγια, γάλα καρύδας, σιρόπι αγαύης, ταπιόκα, καλέ, διατροφική μαγιά, κανόλα, ήμαρτον Κύριε!

Οπότε, what the fuck??

Αγαπημένε υποψήφιε βίγκαν φίλε μου, φοβισμένε και τρομοκρατημένε μελλοντικέ  χορτοφάγε μου, μην πανικοβάλεσαι.


Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια μεγάλη παρεξήγηση. Βλέπεις, ο βιγκανισμός σαν στάση ζωής, σαν ηθική αλλά και σαν διατροφή, έκανε τα πρώτα του βήματα στο εξωτερικό. Κυρίως σε Αγγλία και Η.Π.Α., αλλά και αλλού. Επομένως, με τα χρόνια, οι διάφορες συνταγές που αναπτύχθηκαν και πλασαρίστηκαν ως βίγκαν πιάτα είχαν ως βάση υλικά και πρώτες ύλες που υπάρχουν σε μεγάλη ή μικρή διαθεσιμότητα σε εκείνα τα μέρη. Οι σεφ αλλά και απλοί άνθρωποι, προσπάθησαν να διαμορφώσουν βίγκαν διατροφικές προτάσεις ή να μιμηθούν ζωικά προϊόντα χρησιμοποιώντας τα δικά τους μπακάλικα και μανάβικα.

Ως αποτέλεσμα, αυτές οι συνταγές σιγά-σιγά έσκασαν μύτη και στην Ελλάδα και αρχίσαμε να τρέχουμε στα σούπερ μάρκετ και να ζητάμε νιφάδες χρένου.

Η πραγματικότητα είναι πως η σόγια, η αγαύη, η ταπιόκα, το αβοκάντο και όλα αυτά τα περίεργα, παρότι είναι πολύ θρεπτικά και νόστιμα, ΔΕΝ είναι υποχρεωτικά αν θες να είσαι βίγκαν.

Για την ακρίβεια, και σ' αυτό το σημείο θα εκπλαγείς, εδώ στην Ελλάδα έχουμε πολύ πιο πλούσιες επιλογές! Η Ελλάδα, λένε κάποιοι, είναι ευλογημένος τόπος και υπάρχει καλός λόγος γι' αυτό:  Το κλίμα μας δίνει υπέροχα προϊόντα.

Αν στο Περού έχουν την κινόα, εμείς έχουμε άλλα καλούδια που είναι εξίσου θρεπτικά και πολύ φθηνά:  Φασόλια, φακές, ρεβύθια, κριθάρι, σιτάρι, κουκιά, αρακάς, λάχανο, μάραθος, καρότα, ελιές, είναι λίγες μόνο από τις χιλιάδες και προσιτές ελληνικές λιχουδιές.


Το ελαιόλαδο, προϊόν πολυτελείας στις ΗΠΑ και στην Αγγλία με τιμές που φθάνουν τα 20 ευρώ/κιλό, εδώ στην Ελλάδα το έχουμε άφθονο και σχετικά φθηνό ενώ αποτελεί μια πολύ καλύτερη επιλογή από άλλα λάδια που προτείνουν σε συνταγές, όπως λάδι καρύδας, κάνναβης, κανόλα ή καλαμποκιού. Όμως προσοχή: Σε αντίθεση με την κοινή πεποίθηση ότι το ελαιόλαδο είναι γενικά καλό, στην πραγματικότητα η μεγάλη κατανάλωση είναι ανθυγιεινή. Το λάδι είναι λίπος κατά 99% επομένως αν το παρακάνεις, απλώς τρως λίπος.


Ψάχνεις κινόα;  Η κινόα είναι ένας σπόρος νοτιοαμερικανικής προέλευσης που τρώγεται όπως τα όσπρια και οι καρποί. Είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στους βίγκαν εξαιτίας της υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη, φυλικό οξύ και υδατάνθρακες. Ωστόσο είναι αρκετά ακριβή λόγω του ότι προς το παρόν εισάγεται και η παραγωγή της είναι σχετικά περιορισμένη. 
Αν μπορείς να την αγοράζεις σου τη συνιστώ ανεπιφύλακτα, αλλά δεν είναι πανάκεια. Άλλα όσπρια και δημητριακά, που βγάζει η ελληνική γη, είναι εξίσου θρεπτικά και παρότι μπορεί να μην περιέχουν την ίδια πρωτεΐνη στην ουσία είναι το ίδιο πράγμα διότι λόγω χαμηλού κόστους μπορείς να τα τρως πιο συχνά και σε μεγαλύτερες ποσότητες. Εναλλακτικά δοκίμασε ρεβύθια, φασόλια μαυρομάτικα, καστανό ρύζι, φακές, φρέσκα κουκιά, βρώμη και φαγόπυρο, όλα νοστιμότατα και σχετικά φθηνά.

 
Τα φυτικά γάλατα γενικά είναι αρκετά, με πιο δημοφιλή αυτά που φτιάχνονται από αμύγδαλα, βρώμη, ρύζι, κάνναβη, φουντούκι και σόγια. Στην Ελλάδα είναι σχετικά ακριβά ως έτοιμα προϊόντα, με τιμές από 2,50 έως 3,50 ευρώ ανα λίτρο, όμως ήξερες ότι μπορείς να φτιάχνεις το δικό σου γάλα; Δοκίμασέ το και θα εκπλαγείς! Στο διαδίκτυο θα βρεις αρκετές εύκολες συνταγές αλλά σε γενικές γραμμές η διαδικασία είναι να μουλιάσεις τους καρπούς (π.χ. ωμά αμύγδαλα) σε νερό για λίγες ώρες και κατόπιν να τα χτυπήσεις στο μπλέντερ μαζί με καθαρό νερό. Στη συνέχεια σουρώνεις το μίγμα μέσα από λεπτό πανί για να πάρεις το γάλα και κρατάς τα υπολείματα στο πανί ως υλικό για φαγητά ή γλυκά. Κάποιοι προσθέτουν γλυκαντικά, άλλοι σοκολάτα ή φρούτα, οι επιλογές είναι απεριόριστες!  
Πάντως, να ξέρεις ότι τα εμπορικά φυτικά γάλατα είναι εμπλουτισμένα και με βιταμίνες, κάτι που εσύ δεν μπορείς να κάνεις. Πάντως αν δεν έχεις δοκιμάσει ποτέ αυτού του είδους τα ροφήματα, θα εκπλαγείς από το πόσο νόστιμα είναι και πόσο πιο εύκολα τα δέχεται ο οργανισμός σου. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν άνετα σε κάθε συνταγή ζαχαροπλαστικής που περιλαμβάνει γάλα, π.χ. παγωτά.
Όσον αφορά στις διάφορες απομιμήσεις "κρέατος", καταρχάς να σου πω ότι οι βίγκαν δεν έχουν ούτε ανάγκη ούτε επιθυμία να τρώνε ζώα επομένως είναι κάπως οξύμωρο να θέλεις να τρως μπιφτέκια, λουκάνικα και φιλέτα. ΟΜΩΣ, πολλοί βίγκαν που πέρασαν πρόσφατα την πόρτα αισθάνονται μια νοσταλγία για τις παλιές γεύσεις και αυτό δεν μπορώ να το κατακρίνω. Υπάρχουν άπειρες εμπορικές επιλογές σε φυτικά αλλαντικά, μπιφτέκια, λουκάνικα, κεμπάπ, κιμά και άλλα, σε τιμές από μέτριες έως υψηλές. Παρότι πρόκειται για επεξεργασμένα τρόφιμα, είναι πολύ πιο υγιεινά και θρεπτικά από τα αντίστοιχα ζωικά και δεν περιέχουν καθόλου χοληστερόλη. Αν θέλεις όμως κάτι πιο απλό, πιο φυσικό, πιο θρεπτικό και πιο φθηνό, δοκίμασε να το φτιάξεις εσύ. Και πάλι, το διαδίκτυο έχει χιλιάδες συνταγές, εγώ όμως θα σου προτείνω μια μόνο, που εκτός από συνταγή αποτελεί και γαμάτο τρόπο διαχείρισης απορριμάτων. Κάθε φορά που το μεσημεριανό έχει φασολάδα ή φακές, ΜΗΝ πετάς ό,τι περισσεύει. Εάν βάλεις στο μπλέντερ μαγειρεμένα φασόλια ή φακές, καρότο, κρεμμύδι, σκόρδο, πράσινη πιπεριά, κύμινο και αλατοπίπερο, θα έχεις ένα βασικό μίγμα που πλάθεται και γίνεται νοστιμότατα μπιφτέκια για σχάρα, τηγάνι ή φούρνο.


Τέλος, τα γλυκαντικά. Παρότι η κοινή ζάχαρη θεωρείται από πολλούς βίγκαν, στην πραγματικότητα ελάχιστοι βίγκαν την τρώνε. Οι λόγοι είναι δύο: Πρώτον, ΔΕΝ είναι βίγκαν διότι σε πολλές περιπτώσεις το λευκό της χρώμα οφείλεται στην επεξεργασία που γίνεται με κόκκαλα ζώων. Δεύτερον, οι βίγκαν συνήθως εκτός από απλή αποχή από ζωικά θέλουν να κάνουν και πιο υγιεινή διατροφή και η ζάχαρη δεν φημίζεται γι' αυτό. Άρα πρέπει να καταλήξεις σε σιρόπι αγαύης ή ζάχαρη από τον Πλούτωνα; Όχι απαραίτητα. Η ζάχαρη που είναι 100% βίγκαν είναι η ζάχαρη από τεύτλα και όχι από ζαχαροκάλαμο. Δεν την βρίσκεις εύκολα, αλλά αν την βρεις κάπου, πάρτην.  Η Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης, τουλάχιστον όσο διάστημα υπήρχε, ισχυριζόταν ότι φτιάχνει ζάχαρη μόνο από τεύτλα. Το αμφισβητώ, αλλά εν πάσει περιπτώσει η ΕΒΖ πρακτικα δεν υπάρχει πλέον κι έχουμε και το θέμα της λεύκανσης, οπότε εγώ θα έμενα μακριά. Άλλες σχετικά φθηνές επιλογές είναι η στέβια, η φρουκτόζη και το σιρόπι καλαμποκιού. Τέλος υπάρχει και η λύση της ακατέργαστης ζάχαρης, η οποία ναι μεν προέρχεται από ζαχαροκάλαμο αλλά θεωρητικά είναι βίγκαν. Την ακατέργαστη ζάχαρη μπορείς επίσης να την χτυπήσεις στο μπλέντερ για να φτιάξεις άχνη. Η παγίδα εδώ βρίσκεται στην τιμή. Η φθηνή ακατέργαστη ζάχαρη είναι πρακτικά το ίδιο με τη λευκή, δηλαδή επεξεργασμένη που στη συνέχεια την μαυρίζουν εκ νέου με διάφορα πρόσθετα.

Γενικά η βίγκαν διατροφή χαρακτηρίζεται από μια μεγάλη ποικιλία και απαιτεί φαντασία. Αυτό είναι καλό. Θα το διαπιστώσεις κι εσύ μετά από λίγο καιρό, θα αρχίσεις να πειραματίζεσαι και να ψάχνεις ενδιαφέρουσες και γευστικές επιλογές. Αν κάποιος σου προτείνει να φας jackfruit, σίγουρα δεν χρειάζεται να το κάνεις ντε και καλά, είναι απλώς μια επιλογή. Πολλοί βίγκαν δηλώνουν raw, δηλαδή ωμοφάγοι. Αυτοί μαγειρεύουν σπάνια, τρώνε αποκλειστικά ωμή και ακατέργαστη τροφή όπως φρέσκα λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς και δημητριακά. Ο καθένας κάνει τις επιλογές του και ακολουθεί τον δρόμο που του αρέσει. Αυτό που μοιραζόμαστε και έχουμε όλοι σαν κοινό, είναι η αγάπη και ο σεβασμός μας προς τα ζώα, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν μέρος του μενού μας.
Υ.Γ.: Το jackfruit είναι ένα σπάνιο φρούτο που φύεται στην νότια Ασία και είναι τεράστιο, παράξενο, κολλώδες και βρωμερό. Το τρώνε κυρίως επειδή είναι σπάνιο και όχι γιατί είναι καλύτερο από το αχλάδι. 



Αν σας φαίνονται χρήσιμες οι αναρτήσεις της Συνύπαρξης, βοηθήστε να αποκτήσει κι άλλους αναγνώστες. Μπορείτε να κάνετε Like στη σελίδα μας στο Facebook και να κοινοποιήσετε αυτό το άρθρο στο προφίλ σας.