Πώς έγινα βίγκαν και οι δυσκολίες που αντιμετώπισα

Θα ήταν πολύ ωραία να μπορούσα να σας πω ότι η μεταστροφή μου σε βίγκαν ήταν πανεύκολη. Ότι δεν κατάλαβα καμία αλλαγή στη ζωή μου και ότι ήταν απλούστατο.

Είμαι ο Παύλος


Δεν ήταν, και για τους περισσότερους δεν είναι, όχι γιατί αυτή καθαυτή η διατροφή βίγκαν είναι δύσκολη αλλά επειδή οι κακές διατροφικές συνήθειες του κρεατοφάγου υπερκαταναλωτικού τέρατος που έκρυβα μέσα μου δεν είναι εύκολο να σβηστούν σε μια νύχτα.



Έχω κι εγώ τις αμαρτίες μου. Έτρωγα ζωικά προϊόντα για πολλά χρόνια, επειδή έτσι μου έμαθε ο κόσμος γύρω μου, η τηλεόραση, η οικογένεια και οι φίλοι. Έτσι ήταν. Ήταν παράδοση. Μάλιστα είχα και ψητοπωλείο. Ναι, κυρίες και κύριοι, πουλούσα ψημένα μέλη ζώων!

Επομένως δεν είμαι διαφορετικός από εσένα που είσαι μη-βίγκαν. Και σίγουρα δεν είμαι αθώος.

'Αλλαξα όμως. Δεν χρειάστηκαν επιστημονικές αποδείξεις, βιβλία, κυρήγματα και συμβουλές από γιατρούς. Το συνειδητοποίησα και το έκανα από μόνος μου. Πιστεύω ακράδαντα πως όλοι οι άνθρωποι έχουμε μια εγγενή, έμφυτη συμπόνοια προς τα ζώα και στην πραγματικότητα όλοι μας κάποτε υπήρξαμε φίλοι τους. Πότε ήταν αυτό; Στην παιδική μας ηλικία!

Κανένα παιδί δεν έχει δολοφονικό ένστικτο απέναντι στα ζώα. Κάθε παιδί νιώθει δέος απέναντι σε ένα ζώο. Θέλει να παίξει και να γελάσει μαζί του. Σίγουρα όχι να το φάει. Πες το αυτό σε ένα μωρό λιονταράκι και σίγουρα θα διαφωνήσει μαζί σου.

Μεγάλο εμπόδιο στάθηκε επίσης το γεγονός ότι ζω στην Ελλάδα, μια χώρα με πολύ χαμηλό ποσοστό φυτοφάγων και σούπερ μάρκετ όπου τα ράφια και τα ψυγεία ξεχειλίζουν από κρέατα, ψάρια και γαλακτοκομικά, κάνοντας τη ζωή ενός βίγκαν έναν σκέτο εφιάλτη. Τα καταστήματα με βίγκαν προϊόντα, γενικά, είναι σπάνια αν όχι ανύπαρκτα και τα λίγα που υπάρχουν θα τα βρει κανείς μόνο σε Θεσσαλονίκη - Αθήνα. Οι τιμές δε, είναι αρκετά πιο ψηλές σε σχέση με τα συνηθισμένα ζωικά προϊόντα. Είναι παράλογο, ναι, η σόγια να είναι πιο ακριβή από το κρέας, αλλά δυστυχώς ο νόμος της προσφοράς και ζήτησης ισχύει κι εδώ.

Αυτό που βοήθησε εμένα και πιστεύω ότι βοηθάει γενικώς πολύ είναι η συνειδητοποίηση του λόγου για τον οποίο έγινα βίγκαν.

Αν γινόμουν βίγκαν για λόγους διατροφής όπως κάνουν πολλοί, δεν θα είχα καλή τύχη. Πολύ σύντομα οι δυσκολίες εξεύρεσης εναλλακτικής διατροφής, οι ακριβές τιμές, η νοσταλγία της γεύσης του τυριού και του κρέατος και οι συγκρούσεις με φίλους και οικογένεια σχετικά με το φαγητό στο τραπέζι, θα με γύριζαν πάλι πίσω. Και πράγματι, αυτοί είναι οι πιο συνηθισμένοι λόγοι που άνθρωποι παρατούν τη βίγκαν διατροφή τους και γυρίζουν πάλι στα παλιά.

Όμως δεν είναι αυτός ο λόγος για να γίνει κάποιος βίγκαν. Αν θέλεις να γίνεις βίγκαν για λόγους διατροφής, δεν σου το συνιστώ. Το πολύ-πολύ να αντέξεις λίγους μήνες.

Έγινα βίγκαν για καθαρά ηθικούς λόγους. Ούτε για να αδυνατήσω, ούτε για να γλιτώσω από κάποια ασθένεια. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο όπλο στα χέρια μου. Γιατί, έχοντας αυτό το όπλο, μπορώ να βρίσκω λύσεις στα παραπάνω προβλήματα πολύ εύκολα. Δεν μου λείπει το κρέας, δεν μου λείπει η λιωμένη μοτσαρέλα, ούτε το μπέικον. Χαίρομαι που τα έβγαλα από τη ζωή μου. Ενίοτε μπορεί να λείπει η γεύση αυτών, αλλά αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα στην εποχή μας, αφού υπάρχουν χιλιάδες συνταγές και τρόποι για να προσομοιώσει κανείς τη γεύση οποιουδήποτε ζωικού προϊόντος χρησιμοποιώντας μόνο φυτά και μπαχαρικά.


Η μεταστροφή μου σε βίγκαν δεν ήταν η πρώτη απόπειρα. Στο παρελθόν υπήρξα χορτοφάγος, μια συνήθεια που σήμερα γνωρίζω ότι είναι γελοία σαν ιδέα αλλά δυστυχώς τότε δεν είχα την ίδια ενσυναίσθηση και πληροφόρηση που έχω σήμερα. Οι χορτοφάγοι, ως γνωστόν, απέχουν από την κατανάλωση κρέατος όπως κι εμείς, αλλά για έναν περίεργο λόγο τρώνε ψάρια -- ίσως επειδή θεωρούν ότι τα ψάρια είναι φυτά. Επίσης τρώνε τυριά και αυγά, πίνουν γάλα, φοράνε δερμάτινα ρούχα ή γούνες, χρησιμοποιούν καλλυντικά που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα και γενικώς φέρουν τις ίδιες κακές συμπεριφορικές και διατροφικές συνήθειες με όλους τους υπόλοιπους. Το γεγονός ότι δεν τρώνε κρέας αποτελεί περισσότερο διατροφική επιλογή παρά συμπόνοια προς τα ζώα.


Όπως είναι φανερό υπάρχουν διάφοροι τρόποι να γίνει κάποιος βίγκαν. Μπορεί να γίνει εν μια νυκτί, μαχαίρι όπως λένε όσοι θέλουν να σταματήσουν το κάπνισμα. Μπορεί να γίνει σταδιακά, τρώγοντας ό,τι έχει μείνει στο ψυγείο πρώτα και μειώνοντας σιγά σιγά τα ζωικά προϊόντα στη διατροφή και αναζητώντας ταυτόχρονα στα μαγαζιά τις εναλλακτικές επιλογές. Ή μπορεί να γίνει περνώντας πρώτα από το στάδιο της χορτοφαγίας.

Αν μπορούσα να γυρίσω πίσω τον χρόνο και να επιλέξω μέθοδο, θα διάλεγα σίγουρα την πρώτη. Η απόφαση να γίνει κάποιος βίγκαν είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό της απόφαση για στάση ζωής. Είναι φιλοσοφία. Έχει να κάνει με τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο. Αφορά στην παραδοχή ότι όλα τα ζώα στον πλανήτη έχουν το ίδιο δικαίωμα στην ύπαρξη και την ευτυχία με εμάς. Επομένως κάθε ενδιάμεσο στάδιο, κάθε παγαποντιά και ζαβολιά, είναι απλώς κοροϊδία προς τον ίδιο τον εαυτό μας.


Αν πιστεύεις ότι τα ζώα είναι κατώτερα από εμάς ως προς το δικαίωμα ύπαρξης, σου συνιστώ να μην γίνεις βίγκαν. Μην το προσπαθήσεις καν. Δεν θα πετύχει.



Η σταδιακή μετάβαση ενδεχομένως να είναι πιο βολική για κάποιους. Για μένα δεν ήταν, και όπως είπα δεν την βρίσκω και ορθή, ωστόσο για κάποιους ενδέχεται να είναι ο μόνος τρόπος και σίγουρα είναι καλύτερος αυτός ο τρόπος παρά το καθόλου. Αν επιλέξεις αυτόν τον τρόπο, θα πρέπει να είσαι προετοιμασμένος/η:

Είναι μπέρδεμα. Διαφορετικοί κανόνες σε διαφορετικές καταστάσεις, τη μία έτσι και την άλλη αλλιώς και κυρίως *ο συμβιβασμός του σούπερ μάρκετ* είναι κάτι που πρέπει να περιμένεις. Φίλοι και οικογένεια θα σου προσφέρουν "λιχουδιές" και πιάτα που μέχρι χθες έβρισκες λαχταριστά και η αντιμετώπισή σου θα είναι ένα μάτσο χάλια. Θα παλεύεις με τον ίδιο σου τον εαυτό, τη μια μέρα να πεις όχι στο φιλέτο κοτόπουλο και την επομένη να θέλεις να φας ένα κομμάτι παστίτσιο επειδή είναι χωρίς κιμά.

Είναι υποκριτικό. Αν θεωρείς πράγματι ότι δεν θέλεις να τρως τροφές για τις οποίες κάποια ζώα υπέφεραν και έζησαν φρικτές στιγμές, τότε η σκέψη "ας τσιμπήσω αυτό το προφιτερόλ που έμεινε" είναι υποκριτική. Θέλεις να είσαι βίγκαν, αλλά δεν είσαι σίγουρος. Χρησιμοποιείς τερτίπια του τύπου "μα, πέθανε ήδη αυτό το ζώο, τι θα αλλάξει αν δεν το φάω;". Θα κοροϊδεύεις τον εαυτό σου, επειδή στην πραγματικότητα θα θέλεις να φας ζωικά προϊόντα αλλά θα βάζεις όρους και προϋποθέσεις μόνο για να ξεφύγεις από τις τύψεις σου.

Είναι εξουθενωτικό. Κούραση, φίλε. Μιλάμε για μεγάλη κούραση! Είναι απολύτως κουραστικό, ψυχολογικά μιλώντας, να πρέπει συνεχώς να καταστρώνεις μίνι σχέδια σχετικά με το τί τρώγεται και τί όχι. "Μα, αυτό το αυγό μου το έδωσε η γιαγιά μου, οι κότες της ζουν ειρηνικά στην αυλή". Θυμήσου, ο βιγκανισμός είναι κατά κύριο λόγο ηθική στάση, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Είναι επίσης και η βιολογία μας. Οι άνθρωποι είναι φυτοφάγοι. Οι άνθρωποι, από τη φύση τους, δεν τρώνε σάρκες ούτε μασουλάνε την βρασμένη περίοδο ενός πτηνού. Ή είσαι βίγκαν, ή όχι.

Είναι ανθυγιεινό. Αν παραπατάς ανάμεσα στην κρεατοφαγία και την φυτοφαγία και αλλάζεις συνεχώς συνήθειες, αναστατώνεις τον οργανισμό σου. Η καλή υγεία προϋποθέτει μια ισορροπημένη διατροφή κι ένα ορθό πρόγραμμα λήψης τροφών.

Είναι ρίσκο. Αργά ή γρήγορα, θα γυρίσεις και πάλι στις παλιές σου συνήθειες. Σου το εγγυώμαι. Όπως έγραψα και πιο πάνω, πρέπει να γνωρίζεις για ποιο λόγο το κάνεις. Αν ο λόγος δεν έχει να κάνει με την πραγματική, ειλικρινή και άδολη ηθική που πηγάζει από μέσα σου και σου λέει ότι πρέπει να συνυπάρχουμε με τα ζώα, να τα αντιμετωπίζουμε ως φίλους και όχι ως τροφή, τότε μάλλον αποφάσισες να γίνεις βίγκαν για κάποιον άλλο λόγο, πιθανόν διατροφικό ή επειδή νομίζεις πως είναι μόδα. Δεν θα πετύχει. Σύντομα θα σου λείπουν οι κακές σου συνήθειες και θα επιστρέψεις πάλι σε αυτές.